Kanuni Sultan Süleyman Dönemi Safeviler İlişkisi
07 Temmuz 2024

Kanuni Sultan Süleyman Dönemi Safeviler İlişkisi


Osmanlı İmparatorluğu'nun en parlak dönemlerinden biri olan Kanuni Sultan Süleyman devrinde, Avrupa'da kazanılan başarıların yanı sıra doğuda da önemli gelişmeler yaşandı. Anadolu'da iç isyanlar baş gösterirken, İran'da Safevi Devleti, Osmanlılar için ciddi bir tehdit oluşturmaya devam ediyordu. Safeviler, yıkılan Akkoyunlu Devleti'nin yerine kurularak, Osmanlı İmparatorluğu'nun doğuya yönelik politikalarında belirleyici bir rol oynadılar.

Kanuni Sultan Süleyman'ın İlk İran Seferi

Kanuni Sultan Süleyman, Avrupa'da İstanbul Antlaşması ile geçici bir barış sağladıktan sonra, doğuda Safevilere karşı ilk seferine çıktı. Safevi Devleti'nin düşmanca politikaları ve Anadolu'da yaşayan Şiileri kışkırtmaları bu seferin düzenlenmesine neden oldu. Bu sefer sırasında Tebriz, Azerbaycan ve Hamedan Osmanlı topraklarına katıldı. Ayrıca, Irakeyn Seferi ile Bağdat fethedildi (1534).

Safevilerin Karşı Hamleleri ve İkinci İran Seferi

Kanuni Sultan Süleyman'ın Avusturya'ya sefer düzenlemesinden yararlanmak isteyen Safevi Şahı Tahmasb, kardeşinin Osmanlılara sığınmasını bahane ederek Tebriz, Nahçıvan ve Van'ı ele geçirdi. Bunun üzerine Kanuni Sultan Süleyman ikinci defa İran seferine çıktı. Bu sefer sonucunda Van ve Tebriz geri alındı (1548). Ancak Safeviler 1553 yılında tekrar saldırıya geçerek Doğu Anadolu'da ilerlediler ve Muş'a kadar gelip Erzurum'u kuşattılar.

Üçüncü İran Seferi ve Amasya Antlaşması

Safevilerin bu saldırıları üzerine Kanuni Sultan Süleyman üçüncü İran seferine çıktı. Bu seferde Revan, Nahçıvan ve Karabağ Osmanlı hakimiyetine alındı. Zor duruma düşen Şah Tahmasb, barış talep etti ve Amasya Antlaşması imzalandı (1555). Bu antlaşma ile Yavuz Sultan Selim döneminden beri süregelen İran sorunu çözüme kavuştu. Doğu Anadolu, Tebriz ve Bağdat Osmanlı hakimiyetinde kaldı. Amasya Antlaşması, Osmanlı İmparatorluğu ile İran arasındaki ilk resmi antlaşma olma özelliğini taşıdığı gibi, İslam dünyasında yapılan ilk din barışı olarak da kabul edilmektedir.

Sonuç ve Değerlendirme

Kanuni Sultan Süleyman dönemi, Osmanlı-Safevi ilişkilerinde önemli bir dönüm noktasıdır. Bu süreçte yapılan seferler ve imzalanan antlaşmalar, iki devlet arasındaki sınırların ve güç dengelerinin belirlenmesinde etkili olmuştur. Kanuni'nin diplomatik ve askeri başarıları, Osmanlı İmparatorluğu'nun doğuda istikrar sağlamasına vesile olmuştur. Ayrıca, Amasya Antlaşması ile elde edilen barış ortamı, Osmanlı İmparatorluğu'nun enerji ve kaynaklarını daha verimli şekilde kullanmasına olanak tanımıştır.

Ek Bilgiler

  • Safevi Devleti'nin kurucusu Şah İsmail'dir ve 1501 yılında Akkoyunlu Devleti'nin yıkılmasının ardından Safevi Devleti'ni kurmuştur.
  • Kanuni Sultan Süleyman’ın çıktığı İran seferleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun doğu sınırlarını güvence altına almak amacıyla yapılmıştır.
  • Amasya Antlaşması, 1555 yılında imzalanmış olup, Osmanlı İmparatorluğu ile Safevi Devleti arasındaki ilk resmi antlaşmadır.
  • Bu antlaşma, Osmanlı İmparatorluğu'nun doğu sınırlarını belirlemiş ve Safeviler ile uzun süreli bir barış sağlamıştır.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Sultan Süleyman Kanunları

Sultan Süleyman Kanunları

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Kanuni Sultan Süleyman Rodos'un Fethi

Kanuni Sultan Süleyman Rodos'un Fethi

Kanuni Sultan Süleyman Dönemi İmar Çalışmaları

Kanuni Sultan Süleyman Dönemi İmar Çalışmaları

Kanuni Sultan Süleyman Hayatı ve Dönemi

Kanuni Sultan Süleyman Hayatı ve Dönemi

Mimar Sinan

Mimar Sinan

Kanuni Sultan Süleyman Hint Seferleri

Kanuni Sultan Süleyman Hint Seferleri